Prawo drogi i wyprzedzanie w kanałach
Czym są właściwie kanały żeglugowe ?
Kanał żeglugowy to w zasadzie forma budowli toru wodnego o określonych parametrach żeglugowych. To sztuczna lub naturalna, ale uregulowana droga wodna służąca do przemieszczania się w dwóch kierunkach. Na otwartej wodzie obowiązują dosyć jasne i sprecyzowane przepisy mówiące o pierwszeństwie drogi, regulujące wzajemne zachowanie pomiędzy jednostkami żaglowymi i motorowymi, precyzują, gdzie można płynąć na silniku a gdzie nie. Czy większość użytkowników naszych akwenów wie, jak zachować się w żeglugowych kanałach? Osobiście odnoszę wrażenie, że niekoniecznie. Jasnym i oczywistym jest, że należy się trzymać możliwie prawej strony. Co jednak, gdy na zakręcie takiego kanału spotkają się dwie jednostki płynące z przeciwnych stron a okoliczności sprawiają, że nie widzą się prawie do samego spotkania. I tutaj najlepszą radą jest po prostu wolna żegluga. Oczywiście z zachowaniem pełnej sterowności i uwzględnieniem wszelkich okoliczności żeglugowych jak głębokość kanału czy warunki wiatrowe. Wiadomo bowiem powszechnie, że szczególnie w przypadku jachtów żaglowych podniesiony miecz i płetwa sterowa wymaga większej uwagi a sam jacht narażony jest na większy dryf. Również położne maszty powodują, że żaglówki stają się zwyczajnie dwa razy dłuższymi użytkownikami tych dróg wodnych. Jednak poruszając się wolniej dajemy sobie czas na reakcje w potencjalnie niebezpiecznych czy kolizyjnych sytuacjach. Im kanał szerszy tym zapewne rzadziej będzie dochodzić do takich sytuacji, jednak przyjęcie tej zasady jako generalnej nikomu chyba nie zaszkodzi. Na naszych szlakach pływa obecnie coraz więcej dużych jachtów i to nie tylko motorowych.10 metrowe i większe łodzie mają swoją, większą inercję i o tym również należy pamiętać szczególnie podczas manewrów i poruszania się w kanałach. Nie zapominajmy o możliwości stosowania sygnałów dźwiękowych. To przecież uznana i dobra praktyka stosowana podczas złej widoczności np. na morzu. Bierzmy przykład z naszych kolegów ze słonej wody.
Przepisy jednak istnieją.
Niezależnie od naszej rozwagi obowiązują jednak przepisy. Pierwszeństwo w kanałach ( prawo drogi ) przysługuje jednostkom płynącym w dół szlaku to znaczy z prądem. Zasady tej nie należy mylić i interpretować, że chodzi o dół naszej mapy. W przypadku najpopularniejszych i największych w Polsce Jezior Mazurskich jest to kierunek na północ, choćby dlatego, że w Polsce większość rzek płynie na północ. Co jednak, kiedy prądu nie ma?
Wówczas jego kierunek zastępczo za naturę reguluje stosowny urząd ustawiając choćby odpowiednie oznakowanie bojami czerwonymi po lewej i zielonymi po prawej stronie. Nawiązując do wspomnianych Mazur oznacza to ni mniej, ni więcej jak to, że pierwszeństwo przypada dla płynących z Mikołajek do Rydzewa. Z Rydzewa do Giżycka lub do Pięknej Góry, czy np. z Jeziora Roś w kierunku jeziora Śniardwy. Są jednak wyjątki. Jednym z nich jest żegluga dotycząca statków pasażerskich ( komercyjnych ) oraz służb stosujących sygnalizację np. błyskową czy dźwiękową. Łatwo się domyślić, że mowa o jednostkach ratowniczych i policji. Oni mają zawsze pierwszeństwo. Z pewnością przydałoby się zaapelować do włodarzy o możliwość zastosowania oznakowania z innej formy poruszania się np. po drogach lądowych. B-31, czyli pierwszeństwo dla nadjeżdżających z przeciwka i D-5 - pierwszeństwo na zwężonym odcinku. Może takie rozwiązanie miałoby sens? Takie oznakowanie musiałoby znaleźć się chyba na mostach a to z kolei nie wszędzie jest możliwe. Inną kwestią często budzącą wątpliwości użytkowników wód jest wyprzedzanie.
Wyprzedzanie w kanałach
Nieprawdą jest jakoby płynąc w kanałach nie można wyprzedzać. Nie ma takiego przepisu. Można wyprzedzać w kanałach. Kłania się jednak ponownie apel o zdrowy rozsadek i uwagę. Róbmy to z wyobraźnią i tak aby nie powodować sytuacji niebezpiecznych. Można wyprzedzać lewą lub prawą burtą, chociaż zazwyczaj robimy to z lewej strony. Na niektórych szlakach, uznaje się, że płynący bliżej prawej strony jacht jest bardziej ograniczony w swojej manewrowości wiec powinien móc podczas naszego manewru utrzymać kurs i prędkość, nie będąc zmuszony do wykonywania ruchów wymuszonych naszym wyprzedzaniem.
Kanały na WJM
Kanały mazurskie to wyjątkowy system szlaków wodnych ciągnący się od Pisza aż do Węgorzewa. Szlaki te eksplorowali jeszcze krzyżacy a pierwsze projekty budowy kanałów mazurskich opracowali polacy: Józef Naronowicz-Naroński, Samuel Suchodolec (Suchodolski) i Jan Władysław Suchodolec. Kanały mazurskie nabrały obecnego kształtu w czasie wielkich robót publicznych w latach 1854-1857.
Kanały łączące Szlak Wielkich Jezior Mazurskich - od północy na południe, to:
1. Kanał Mazurski - (niedokończony do dzisaj).
2. Kanał Węgorzewski - łączy "łuk" Węgorapy z jeziorem Mamry. Jednostkii wpływają z Jeziora do rzeki Węgorapy. Długość 920 m
3. Kanał Sztynorcki - łączy jezioro Dargin z jeziorem Sztynorckim. Dopływamy nim do portu w Sztynorcie. Ma długość około 0,17 km.
4. Kanał Piękna Góra - łączy jezioro Kisajno z jeziorem Tajty – długość 250 m
5. Kanał Niegociński - łączy jezioro Tajty z jeziorem Niegocin o długości 1,2 km.
6. Kanał Giżycki - łączy jezioro Kisajno z jeziorem Niegocin. Ma długość ponad 2 km i przechodzi przez miasto Giżycko pod mostami kolejowym i obrotowym.
7. Kanał Kula - łączy jezioro Boczne z jeziorem Jagodne – najkrótszy z kanałów – tylko 110 m długości
8. Kanał Szymoński - łączy jez. Szymoneckie z jeziorem Szymon. Długi kanał bo ma długość ponad 2,3 km
9. Kanał Mioduński - łączy jezioro Szymon z jeziorem Kotek Wielki – długość 1.9 km
10. Kanał Grunwaldzki - łączy jezioro Kotek Wielki z jeziorem Tałtowisko, to zaledwie 470 m
11. Kanał Tałcki - łączy jezioro Tałtowisko z jeziorem Tałty – długość blisko 1,7 km
12. Kanał Jegliński – Ten kanał to aż 5,25 km. Łączący jezioo Roś z jeziorem Seksty.
Gdziekolwiek się nie znajdziemy na szlaku WJM pamiętajmy o etyce i etykiecie na wodzie jak również o zapisie w ustawie mówiącym, że kierownik statku ma dbać o bezpieczeństwo nawet odstępując od przepisów, gdy to jest konieczne. … Gdy jest to konieczne - pamiętajmy